Cách đo cảm biến trục khuỷu là kỹ năng quan trọng để xác định tình trạng hoạt động của động cơ ô tô. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn quy trình đo cảm biến trục khuỷu đúng kỹ thuật, dễ hiểu, cùng những lưu ý thực tế để áp dụng ngay.

Cách đo cảm biến trục khuỷu bằng đồng hồ vạn năng và máy hiện sóng

Dụng cụ cần chuẩn bị trước khi đo

Đồng hồ vạn năng (VOM) có thang đo điện trở và điện áp xoay chiều. Loại hiển thị số sẽ dễ đọc hơn loại kim khi đo các giá trị nhỏ
Bộ lá căn (feeler gauge) để đo khe hở giữa đầu cảm biến và vành răng
Máy hiện sóng (oscilloscope) nếu muốn quan sát dạng sóng, đây là thiết bị cho kết quả chính xác nhất
Máy chẩn đoán OBD-II đọc được thông số vòng tua theo thời gian thực
Sơ đồ mạch điện của xe để đối chiếu thứ tự chân giắc
Găng tay và khăn không xơ để vệ sinh đầu cảm biến trước khi đo

Trước khi bắt đầu, hãy ngắt cực âm ắc quy nếu bạn định tháo giắc, và chờ động cơ nguội bớt vì khu vực quanh cảm biến có thể rất nóng sau khi xe vừa hoạt động.

Bước 1: Xác định loại cảm biến

Đây là bước quyết định cả quy trình đo. Ba loại cảm biến phổ biến hiện nay có nguyên lý khác nhau nên cách đo cũng khác nhau hoàn toàn.

Loại cảm biến	Số dây	Nguyên lý hoạt động	Phép đo áp dụng được
Cảm biến từ	2 – 3 dây	Cuộn dây và nam châm vĩnh cửu tự sinh điện áp xoay chiều khi vành răng quay qua	Đo điện trở, đo điện áp AC, đo xung
Cảm biến Hall	3 dây	Cần nguồn cấp bên ngoài, xuất xung vuông theo hiệu ứng Hall	Đo nguồn cấp, đo xung. Không đo được điện trở
Cảm biến quang	3 dây	Đèn LED và transistor quang đọc tín hiệu qua đĩa có rãnh	Đo nguồn cấp, đo xung. Không đo được điện trở

Cách phân biệt nhanh nhất là đếm số dây ở giắc cắm. Cảm biến chỉ có hai dây gần như chắc chắn là loại từ. Nếu cảm biến từ có ba dây thì dây thứ ba là lớp chống nhiễu nối mát. Trong khi đó, cảm biến Hall và cảm biến quang đều cần nguồn cấp nên luôn có đủ ba dây gồm nguồn, mát và tín hiệu.

Đây cũng là chỗ sai phổ biến nhất khi đo: nhiều người đưa đồng hồ về thang ohm rồi đo cảm biến Hall, thấy kết quả bất thường nên kết luận cảm biến đã chết. Thực tế cảm biến Hall là mạch bán dẫn có nguồn cấp, phép đo điện trở trên nó không cho kết quả có ý nghĩa.

Trước khi tiến hành đo, hãy nhận diện chính xác loại cảm biến đang sử dụng

Bước 2: Xác định chân giắc và chân tín hiệu

Nếu không biết chân nào là chân tín hiệu thì các phép đo phía sau đều vô nghĩa.

Với cảm biến từ hai chân, cả hai chân đều là đầu cuộn dây nên bạn đo điện trở giữa chúng mà không cần phân biệt cực.

Với cảm biến từ ba chân, hai chân là cuộn dây, chân còn lại là vỏ chống nhiễu nối mát. Đo lần lượt từng cặp, cặp nào cho giá trị điện trở nằm trong dải hợp lý chính là cuộn dây.

Với cảm biến Hall và cảm biến quang, cách dò như sau: bật khóa điện về vị trí ON và giữ nguyên giắc cắm, dùng đồng hồ đo điện áp một chiều giữa từng chân với mát thân xe.

Chân cho điện áp xấp xỉ nguồn cấp, thường là 5V hoặc 12V, chính là chân nguồn
Chân cho giá trị gần 0V là chân mát
Chân còn lại là chân tín hiệu

Với xe châu Âu đời mới, bạn nên tra sơ đồ mạch điện theo số VIN thay vì suy đoán, bởi màu dây và thứ tự chân thay đổi theo từng đời máy.

Bước 3: Đo điện trở cuộn dây (đối với cảm biến từ)

Đây là phép đo cơ bản nhất và cũng là phép đo nhiều người thực hiện nhất.

Cách đo: tắt máy, rút giắc cảm biến, chuyển đồng hồ vạn năng sang thang đo điện trở, đặt hai que đo vào hai chân cuộn dây.

Giá trị tham chiếu:

Khi động cơ nguội, khoảng 10 – 50°C: 900 – 1.600Ω
Khi động cơ nóng, khoảng 50 – 100°C: 1.200 – 1.900Ω

Nếu kết quả nằm ngoài dải này, hoặc đồng hồ báo hở mạch, cuộn dây đã hỏng và cảm biến cần được thay thế.

Nếu kết quả nằm ngoài khoảng này, khả năng cao cảm biến đã hỏng và cần thay thế. Liên hệ ngay cho Phụ Tùng Frey qua Hotline: 0979722210 để mua cảm biến trục khuỷu và được hỗ trợ lắp đặt miễn phí, nhanh chóng!

Dùng đồng hồ VOM để kiểm tra giá trị điện trở của cảm biến

Bước 4: Kiểm tra khe hở cảm biến (đối với cảm biến từ)

Khe hở sai lệch làm tín hiệu yếu hoặc biến dạng, dẫn tới động cơ khó nổ hoặc hoạt động không đều, ngay cả khi bản thân cảm biến vẫn còn tốt.

Cách đo: dùng bộ lá căn luồn vào khe giữa đầu cảm biến và đỉnh răng của vành xung. Chọn lá có độ dày vừa khít, không quá lỏng cũng không phải ép mạnh.

Thông số chuẩn theo vị trí lắp:

Vị trí lắp cảm biến	Khe hở chuẩn
Trong bộ chia điện (Delco)	0,3 – 0,5mm
Ở đầu puly trục khuỷu hoặc đuôi bánh đà	0,5 – 1,5mm, phổ biến nhất quanh 0,8 – 1,0mm

Khe hở quá rộng khiến biên độ tín hiệu giảm và ECU không nhận đủ xung. Ngược lại, khe hở quá hẹp có nguy cơ làm đầu cảm biến cạ vào vành răng và vỡ khi động cơ rung.

Trong lúc đo khe hở, hãy tranh thủ quan sát luôn bề mặt vành răng. Nếu thấy mạt sắt bám giữa các răng hoặc răng bị sứt, đó mới là nguyên nhân gốc chứ không phải cảm biến.

Bước 5: Đo tín hiệu xung đầu ra

Sau khi đã kiểm tra điện trở và khe hở, bước quan trọng tiếp theo là đo tín hiệu xung đầu ra để biết cảm biến có hoạt động đúng hay không.

Dùng máy hiện sóng: Sử dụng bằng cách bật chìa khóa về vị trí ON, đề nổ để động cơ quay rồi kết nối que đo vào chân tín hiệu của cảm biến. Nếu màn hình hiển thị dạng sóng xung điện áp đều và biên độ ổn định thì cảm biến đang hoạt động tốt.
Sử dụng máy chẩn đoán OBD-II: Hãy kết nối vào cổng chẩn đoán của xe, truy cập dữ liệu động cơ và kiểm tra thông số Engine Speed (RPM). Nếu tín hiệu tốc độ hiển thị ổn định thì cảm biến trục khuỷu đang hoạt động chính xác.

Kết nối máy chẩn đoán OBD-II để kiểm tra tín hiệu đầu ra từ cảm biến trục khuỷu

Dấu hiệu nhận biết cảm biến trục khuỷu hư hỏng

Khi bộ phận này gặp trục trặc, xe thường xuất hiện những biểu hiện phổ biến sau:

Xe khó nổ hoặc không nổ: Đây là dấu hiệu thường gặp nhất. Khi ECU không nhận được tín hiệu vị trí trục khuỷu, hệ thống có thể không xác định được thời điểm đánh lửa và phun nhiên liệu, khiến động cơ đề lâu mới nổ hoặc đề nhưng không khởi động.
Động cơ chết máy đột ngột: Xe đang chạy có thể tắt máy bất ngờ, sau đó khó khởi động lại. Một số cảm biến bị lỗi khi nóng và hoạt động trở lại sau khi nguội, nên hiện tượng có thể xuất hiện không liên tục.
Đèn Check Engine bật sáng: ECU có thể ghi nhận lỗi liên quan đến tín hiệu cảm biến trục khuỷu và lưu mã lỗi trong bộ nhớ. Khi kiểm tra bằng máy chẩn đoán, kỹ thuật viên thường cần đối chiếu mã lỗi với dữ liệu vòng tua và tín hiệu cảm biến để xác định nguyên nhân.

Đèn check engine báo sáng cảnh báo cảm biến trục khuỷu đang gặp vấn đề

Vòng tua máy không ổn định: Kim vòng tua có thể dao động bất thường khi động cơ chạy không tải hoặc tăng giảm ga. Trong trường hợp tín hiệu cảm biến chập chờn, ECU có thể nhận sai tốc độ quay của trục khuỷu.
Động cơ rung, hụt hoặc tăng tốc kém: Tín hiệu vị trí trục khuỷu không chính xác có thể làm thời điểm phun nhiên liệu và đánh lửa bị sai, khiến xe phản hồi chân ga chậm, máy rung hoặc bị hụt khi tăng tốc.
Xe tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn: Nếu tín hiệu cảm biến bị sai lệch nhưng chưa mất hoàn toàn, ECU có thể điều chỉnh thời điểm phun và đánh lửa không tối ưu, từ đó làm động cơ hoạt động kém hiệu quả và tăng mức tiêu thụ nhiên liệu.

Nếu xe của bạn gặp phải những triệu chứng trên, hãy đưa xe đến gara của Phụ Tùng Frey để được đội ngũ kỹ thuật viên kiểm tra, chẩn đoán và bảo dưỡng đúng cách giúp xe vận hành ổn định.

Cần lưu ý gì khi thay cảm biến trục khuỷu?

Khi các phép đo ở trên đều cho kết quả ngoài chuẩn, bước tiếp theo là tìm đúng cảm biến thay thế. Trước khi tháo cảm biến cũ ra, hãy ghi lại đầy đủ những thông tin sau vì chúng là căn cứ để tra mã chính xác:

Mã dập trên thân cảm biến: đây là căn cứ nhanh nhất để tra đúng mã thay thế
Số dây ở giắc cắm: dùng để phân biệt cảm biến từ với cảm biến Hall, vì hai loại này không thay thế cho nhau được
Kiểu giắc và số chân: cùng một dòng xe nhưng khác đời máy có thể dùng giắc khác nhau
Chiều dài thân cảm biến: ảnh hưởng trực tiếp tới khe hở sau khi lắp, chọn sai chiều dài sẽ khiến tín hiệu bị sai lệch
Vị trí lắp: cảm biến ở đầu puly và cảm biến ở đuôi bánh đà thường là hai mã riêng biệt

Với xe châu Âu, phụ tùng thường có nhiều mã tương thích chéo giữa các đời máy, nên việc tra cứu cần dựa vào cơ sở dữ liệu phụ tùng thay vì đối chiếu bằng mắt.

Phụ Tùng Frey chuyên phụ tùng cho Mercedes-Benz, BMW, Audi và Land Rover với hơn 16.000 mã sản phẩm, chất lượng ổn định và mức giá hợp lý hơn phụ tùng hãng. Bạn có thể gửi số VIN cùng ảnh chụp mã trên cảm biến cũ qua Hotline hoặc Zalo 0979722210 để được hỗ trợ tra cứu mã phụ tùng và tư vấn kỹ thuật.

Lưu ý khi đo cảm biến trục khuỷu

Dưới đây là một số lưu ý, mẹo lái xe ô tô quan trọng trong quá trình kiểm tra cảm biến trục khuỷu, để đảm bảo kết quả chính xác và tránh hư hỏng thiết bị:

Đọc kỹ thông số kỹ thuật của hãng: Mỗi loại xe và mỗi cảm biến sẽ có dải thông số riêng. Nếu chỉ dựa vào giá trị trung bình mà bỏ qua khuyến nghị từ nhà sản xuất, rất dễ chẩn đoán sai.
Đảm bảo đồng hồ đo và máy chẩn đoán chính xác: Dùng VOM, oscilloscope hoặc OBD-II chất lượng, đã được hiệu chuẩn để kết quả không bị sai lệch.
Kiểm tra khi động cơ nguội và nóng: Một số cảm biến có sự thay đổi điện trở theo nhiệt độ, vì vậy nên đo ở cả hai trạng thái để đánh giá khách quan.
Tránh để dầu mỡ, bụi bẩn bám vào đầu cảm biến: Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến khả năng bắt tín hiệu từ bánh răng hoặc puly.

Khi đo cảm biến trục khuỷu, cần chắc chắn rằng đồng hồ đo đã được hiệu chỉnh chính xác

Câu hỏi thường gặp về cách đo cảm biến trục khuỷu

Khi đo cảm biến trục khuỷu thì cần tháo cảm biến ra không?

Khi đo không nhất thiết phải tháo cảm biến ra. Bạn có thể đo trực tiếp trên giắc cắm khi đã tắt máy. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cần kiểm tra chi tiết thì nên tháo ra để đo chính xác hơn.

Nếu đồng hồ đo không hiển thị, cảm biến có bị hỏng không?

Đồng hồ không hiển thị chưa chắc cảm biến đã hỏng. Có thể do kẹp que đo sai, giắc tiếp xúc kém hoặc đồng hồ VOM gặp vấn đề.

Nếu đo cảm biến trục khuỷu sai cách, có gây hỏng không?

Đo sai cách thường không làm hỏng cảm biến, nhưng sẽ cho kết quả sai, dễ khiến bạn chẩn đoán nhầm tình trạng hỏng hóc.

Đo cảm biến trục khuỷu có làm tại nhà được không?

Đo cảm biến trục khuỷu hoàn toàn có thể làm tại nhà nếu bạn có đồng hồ VOM và một chút kiến thức cơ bản về điện ô tô. Tuy nhiên, để kiểm tra chuyên sâu và chính xác nhất thì vẫn nên mang xe đến gara có máy hiện sóng hoặc máy chẩn đoán chuyên dụng.

Cách đo cảm biến trục khuỷu không chỉ giúp phát hiện sớm các sự cố tiềm ẩn mà còn đảm bảo động cơ hoạt động ổn định, tiết kiệm nhiên liệu và an toàn hơn trên mọi hành trình. Nếu bạn cần mua phụ tùng chính hãng cho xe hãy liên hệ cho Phụ Tùng Frey qua hotline 0979722210 để được tư vấn và nhận báo giá sớm nhất!